Hijab in de media - UK

Pluriformiteit omvat ook hoofddoek
Hoofddoekdraagsters in het tegenoffensief tegen verbod van hejab
 

Door onze redacteur Carolien Roelants - NRC, 13/7/2004

LONDEN, 13 JULI. Draagsters van de islamitische hoofddoek zijn in het offensief gegaan tegen verboden daarvan. Gisteren had in Londen in dat kader een internationale conferentie plaats.

,,Het Kwaad is Geland'', kopte de Britse tabloid The Sun vorige week na de aankomst in Engeland van de Egyptische moslimgeestelijke sjeik Yusuf al-Qaradawi voor een toernee langs een reeks islamitische conferenties. Een ,,tierende islamitische oproerkraaier'' noemde The Sun hem wegens zijn steun voor Palestijnse zelfmoordterreur en veroordeling van homoseksualiteit. Maar voor een paar honderd islamitische vrouwen en enkele tientallen mannen verzameld in Londens City Hall was de in Qatar gevestigde geestelijke gisteren de held. Bij zijn binnenkomst op de pro-hejab (islamitische hoofddoek) conferentie begroetten zij hem met een enthousiast en lang aangehouden Allahu Akbar (God is groot) en applaus.

Qaradawi, een in het Midden-Oosten zeer gezaghebbende - en daar juist als gematigd beschouwde - geestelijke, was de hoofdgast op de hejab-conferentie, een initiatief van de Britse Assemblee voor de bescherming van de hejab, kortweg Pro-hejab. Pro-hejab, vorige maand gevormd, en de internationale conferentie vormen het begin van een gehoofddoekt tegenoffensief tegen verboden van het dragen van hoofddoeken - op scholen maar toenemend ook door werkgevers - die vanuit Frankrijk in Europa om zich heen lijken te grijpen, en bovendien zojuist in een uitspraak van het Europese hof voor de mensenrechten steun hebben gevonden. In Groot-Brittannië valt het nog wel mee, maar we moeten proactief zijn, aldus een studente uit Birmingham. Religieuze vrijheid, dus ook om de hoofddoek te dragen, pluriformiteit en vreedzame coëxistentie, met andere woorden ongehoofddoekt naast gehoofddoekt, zijn de leuzen waarmee de actievoerders zich hebben gewapend. Hoe definieer je tolerantie? vroeg een Franse deelneemster cynisch.

Qaradawi (74) leek achter de sprekerstafel een beetje te dutten, maar toen hij aan het woord kwam bleek hij te beschikken over voldoende stemgeluid voor een hele grote moskee. ,,God is één; de rest is pluriform'', donderde hij. ,,De Koran zegt dat het universum is gebaseerd op een diversiteit aan kleuren. Waarom zou één type alle andere domineren? Werkelijke beschaving is pluriform; al het andere is achterlijkheid. De mensen moeten deze pluriformiteit accepteren, anders gaat de mensheid achteruit.''

Iedereen, aldus Qaradawi, heeft het recht een eigen godsdienst te kiezen en die vervolgens te praktiseren. De islam legt bepaalde kledingregels aan vrouwen op - maar schrijven het jodendom en het christendom trouwens niet ook zedigheid aan hun vrouwen voor? Een hoofddoekverbod is in strijd met religieuze vrijheid, zei hij. ,,Waarom dwingen zij me in te gaan tegen het woord van mijnGod?'' Dat de vroegere communistische dictaturen hun extreme secularisme aan hun burgers oplegden, kon hij nog wel verklaren, maar Frankrijk, met zijn beginselen van vrijheid en gelijkheid?

Sjeik Qaradawi was dan het zwaarste geschut van de conferentie, maar interessanter was de Zwitserse hoogleraar filosofie Tariq Ramadan, een fel voorvechter van een Europese islam. Onlangs nog maande hij de moslims in zijn gehoor tijdens een lezing in Amsterdam niet voor inspiratie en raad naar Mekka en Kairo (de sunnitische Azhar-universiteit) te kijken, maar eigen islamitische leidscentra te ontwikkelen. In het Midden-Oosten is de situatie immers volstrekt anders dan in het westen.

De vraag drong zich op wat de volstrekt Midden-Oosterse inspiratiebron Qaradawi dan daar naast hem deed, maar daarover zweeg hij gisteren (al deed hij niet mee met het applaus bij Qaradawi's binnenkomst). Wel provoceerde Ramadan zijn gehoor met de waarschuwing de hoofddoek geen obsessie te laten worden, niet ,,het centrum van de islam te maken''. De hoofddoek is ,,niet onder de belangrijkste zaken'', zei hij.

Hij bracht in zekere zin begrip op voor de tegenstanders van de hoofddoek. ,,Door de islamitische zichtbaarheid voelen de mensen zich niet meer thuis'', stelde hij. Het probleem is niet de Franse wet die de hoofddoek op scholen verbiedt, maar het slechte imago van de moslims. ,,De mensen beschouwen de islam als een bedreiging, dus ze maken een wet. Dat is logisch. De Franse wet is een wet van angst. Ik word zelf bang als ik televisie kijk.''

iet zozeer tegen de Franse wet maar tegen die perceptie moet actie worden gevoerd, aldus Ramadan. ,,Dus we moeten praten over gelijke rechten, maar ook de islam van binnenuit uitleggen. Het is niet alleen een kwestie van gelijke burgerrechten.''

Ramadan waarschuwde eveneens dat de moslims zich niet moeten laten gebruiken als voetbal in een binnenlands politiek spel. Hij wees erop dat Qaradawi's uitzetting vorige week werd geëist door de Conservatieve oppositieleider Michael Howard die hem drie keer had toegelaten toen hij van 1993 tot 1997 minister van Binnenlandse Zaken was. ,,Ze gebruiken ons om de mensen bang te maken en stemmen te krijgen.'' De conferentie was overigens de gast van de Greater London Authority van de socialistische burgemeester Ken Livingstone die ook prominent aanwezig was. Deze nodigde sjeik Qaradawi gisteren voor een volgende conferentie in oktober uit.